درمان خارش پوستی با طب سنتی
خارش پوست بدن از دیدگاه طب سنتی، اغلب نشانه ای از عدم تعادل در اخلاط بدن، به ویژه غلبه صفرا (گرمی و خشکی) یا سودا (سردی و خشکی) است. این مشکل می تواند ناشی از مصرف خوراکی های نامناسب، مشکلات کبدی، یا حتی عوامل محیطی باشد. درمان آن نیز بر پایه اصلاح تغذیه، پاکسازی کبد و استفاده از گیاهان دارویی با طبع خنک و مرطوب استوار است.
- علت اصلی: عدم تعادل اخلاط (صفرا و سودا) و حرارت کبد.
- پرهیزات مهم: ادویه جات تند، غذا های سرخ کرده، شیرینی جات مصنوعی، بادمجان و گوجه فرنگی.
- درمان های خوراکی: سرکه انگبین، عرق کاسنی و شاهتره، کاهو و سکنجبین، آب زرشک.
- درمان های موضعی: مالیدن سرکه سیب، روغن بنفشه، یا ترکیبی از سدر و ماست به محل خارش.
حالا که یه دید کلی از نظر طب سنتی پیدا کردیم، بریم ببینیم این حکما و طبیب های قدیمی برای این مشکل کلافه کننده چه راه حل های جالب و کاربردی داشتن. این مقاله به شما کمک میکنه تا با روش های طبیعی و ساده، از شر خارش پوستتون راحت بشید.
چرا اصلا پوستمون میخاره؟ (از دیدگاه طب سنتی)
طب سنتی بدن رو مثل یه ماشین پیچیده میبینه که با چهار تا مایع اصلی به اسم “اخلاط” (دم، صفرا، بلغم و سودا) کار میکنه. اگه نسبت این چهار تا به هم بریزه، بدن شروع به ارور دادن میکنه. خارش پوست یکی از همین ارورهاست.
غلبه صفرا (گرمی و خشکی): اگه خون شما بیش از حد گرم و خشک بشه، این حرارت اضافی میخواد از یه جایی بزنه بیرون. پوست یکی از راه های خروج این حرارته. این نوع خارش معمولا با حس سوزش و قرمزی همراهه و با خوردن گرمی جات بدتر میشه.
غلبه سودا (سردی و خشکی): گاهی وقتا هم مشکل از غلبه سردی و خشکیه. سودا باعث خشکی شدید پوست میشه و پوست خشک هم طبیعتا میخاره. این نوع خارش معمولا تو فصل های سرد مثل پاییز و زمستون بدتر میشه و پوست حالت پوسته پوسته پیدا میکنه.
پس قدم اول برای درمان، تشخیص اینه که خارش شما از گرمیه یا از سردی. یه راه ساده اش اینه که ببینید با خوردن خوراکی های گرم مثل خرما و فلفل، خارشتون بیشتر میشه یا نه. اگه آره، پس مشکل از صفرا و گرمیه.
اولین قدم: پرهیز، پرهیز و باز هم پرهیز
قبل از اینکه دنبال هر دارویی بگردید، باید جلوی ورود مواد خارش زا به بدنتون رو بگیرید. حکما معتقدن تا وقتی پرهیز نکنید، بهترین داروها هم اثر نمیکنن. این لیست رو جدی بگیرید:
- ادویه جات تند: فلفل، زنجبیل، سیر و پیاز خام رو به حداقل برسونید.
- سرخ کردنی ها و فست فود ها: اینا خون رو کثیف و غلیظ میکنن و کبد رو داغون میکنن.
- شیرینی جات مصنوعی: قند و شکر سفید، کیک و بیسکوییت، همه اینا تو بدن حرارت تولید میکنن.
- بعضی خوراکی های خاص: بادمجان (مخصوصا سرخ شده)، گوجه فرنگی و ربش، عدس، گوشت گاو، ماهی دودی و پنیر کهنه از مهم ترین خوراکی های سودازا هستن.
- میوه های حساسیت زا: خیلی ها به پرز کیوی، هلو یا پوست بادام زمینی حساسیت دارن. موز هم برای بعضی ها خارش میاره.
شاید بگید پس چی بخوریم؟ نگران نباشید، کلی خوراکی خوشمزه و مفید هم هست که بهتون کمک میکنه.
این پرهیزها خیلی مهمن.
نسخه های خوراکی برای خاموش کردن آتش درون
حالا که جلوی ورود مواد مضر رو گرفتیم، باید با خوراکی های مناسب، بدن رو از داخل خنک و پاکسازی کنیم. اینجا چند تا از قوی ترین نسخه های طب سنتی رو براتون آوردم.
سرکه انگبین، معجون همه کاره:
این معروف ترین و شاید بهترین داروی طب سنتی برای تعدیل اخلاط و پاکسازی کبد هست. ترکیب دو واحد عسل، دو واحد عرق نعنا و یک واحد سرکه طبیعی سیب یا انگور. یه لیوان از این شربت خنک، هر روز صبح میتونه معجزه کنه. سرکه انگبین هم صفرا رو کم میکنه و هم سودا رو از بدن دفع میکنه.
عرق کاسنی و شاهتره، دو یار جدانشدنی:
این دو تا عرق گیاهی، بهترین دوست های کبد شما هستن. کبد رو خنک و پاکسازی میکنن و خون رو تصفیه میکنن. میتونید نصف لیوان عرق کاسنی و نصف لیوان عرق شاهتره رو با هم مخلوط کنید و روزی دو بار میل کنید. اگه یه قاشق خاکشیر هم بهش اضافه کنید که دیگه فوق العاده میشه.
آب زرشک و آب انار:
این دو تا میوه هم برای پاکسازی خون و کاهش حرارت کبد عالی هستن. اگه خارش شما از گرمیه، حتما ازشون استفاده کنید.
کاهو و سکنجبین:
یه عصرونه قدیمی و خوشمزه که هم خنکه و هم رطوبت خوبی به بدن میده. کاهو به تنهایی هم طبع سردی داره و برای کاهش خارش خیلی مفیده.
تجربه نشون داده ترکیب این موارد با هم، خیلی سریع تر نتیجه میده. مثلا صبح سرکه انگبین بخورید و عصر کاسنی و شاهتره.
درمان های موضعی: آرام کردن پوست از بیرون
علاوه بر درمان های خوراکی، یه سری کار های موضعی هم هست که میتونه خارش رو به سرعت آروم کنه.
شستشو با سرکه:
سرکه طبیعی سیب یه ضد خارش قویه. میتونید تو حمام، یه لیوان سرکه رو با چند لیوان آب مخلوط کنید و روی بدنتون بریزید. بذارید چند دقیقه بمونه و بعد با آب ولرم آبکشی کنید. فقط حواستون باشه اگه پوستتون زخم یا خراشیدگی داره، این کار رو نکنید چون خیلی میسوزونه.
حنا و سدر:
حنا و سدر هم خاصیت خنک کنندگی و ضد التهابی قوی دارن. میتونید مقداری سدر یا حنای بی رنگ رو با ماست یا سرکه مخلوط کنید تا حالت خمیری پیدا کنه. این خمیر رو روی محل خارش بمالید و بذارید ۲۰ دقیقه بمونه و بعد بشویید. این کار پوست رو هم نرم و لطیف میکنه.
روغن های گیاهی:
مالیدن روغن گل بنفشه یا روغن گل سرخ به محل خارش، هم پوست رو مرطوب میکنه و هم التهابش رو کم میکنه. این روغن ها طبع سردی دارن و برای خارش های ناشی از گرمی خیلی خوب جواب میدن.
اگه خارش شما خیلی شدیده و خوابتون رو مختل کرده، میتونید از جوشانده گل بنفشه و گل سرخ هم برای شستشوی بدن استفاده کنید. این کار خیلی آرامش بخشه.
حجامت، راه حل نهایی
اگه با رعایت پرهیزات و استفاده از دارو های گیاهی، باز هم خارشتون خوب نشد، شاید وقتش رسیده باشه که به حجامت فکر کنید. حجامت عام (بین دو کتف) یکی از بهترین روش ها برای دفع سودا و صفرای اضافی و پاکسازی کلی خونه. این کار باعث میشه خون کثیف از بدن خارج بشه و خارش به سرعت کم بشه. البته حتما باید این کار رو پیش یه متخصص طب سنتی مجرب انجام بدید. حجامت کردن اصول و شرایط خاص خودش رو داره و کار هر کسی نیست.
در واقع حجامت مثل یه خونه تکونی کلی برای بدنه و میتونه خیلی از مشکلات رو ریشه ای حل کنه.
بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:
خب، پس فهمیدیم که خارش از نظر طب سنتی به خاطر به هم ریختن تعادل گرمی و سردی تو بدنه. اولین و مهم ترین قدم، پرهیز از غذا های تند، چرب، شیرین و سودازاست. بعدش باید با خوردن چیزای خنک مثل سرکه انگبین، عرق کاسنی و شاهتره، از داخل بدنمون رو خنک کنیم. برای آروم کردن سریع خارش هم میتونیم از سرکه، سدر یا روغن بنفشه به صورت موضعی استفاده کنیم. اگه هیچکدوم جواب نداد، حجامت میتونه راه حل نهایی باشه.
ضمنا اینو یادم رفت بگم: استرس و فشار عصبی یکی از دلایل اصلی تشدید خارش، مخصوصا خارش های صفراویه. چون استرس خودش تو بدن گرما و خشکی تولید میکنه. سعی کنید در کنار این درمان ها، با روش هایی مثل مدیتیشن، پیاده روی در طبیعت یا نوشیدن دمنوش های آرامش بخش مثل گل گاو زبان و سنبل الطیب، استرستون رو هم مدیریت کنید. گاهی وقتا آرامش اعصاب، بهترین درمان برای خارش پوسته.