پکیج بیتا جرقه میزند ولی روشن نمیشود: راهنمای عیب یابی قدم به قدم
مشکل جرقه زدن و روشن نشدن پکیج بیتا معمولاً به دلایل مشخصی رخ می دهد. قبل از تماس با سرویسکار، بررسی این موارد می تواند مشکل را حل کند. این دلایل اغلب فنی و قابل بررسی هستند. در بیشتر موارد علت اصلی یکی از موارد زیر است:
- بسته بودن شیر ورودی گاز به دستگاه
- فشار پایین گاز ساختمان
- کثیفی یا خرابی الکترود تشخیص شعله (میله یونیزاسیون)
- خرابی شیر کنترل گاز (ماژول گاز)
- عمل نکردن پرشر سوئیچ هوا یا مسدود بودن دودکش
- اشکال در برد الکترونیکی دستگاه
اگر می خواهید بدانید چطور این موارد رو مثل یک متخصص و قدم به قدم چک کنید, این مقاله دقیقا برای شما نوشته شده و همه چیز رو باز می کند. .
اولین قدم: ساده ترین
بله، درست خواندید. اولین کاری که می کنید این باشه که بروید سراغ شیر گاز. هم شیر اصلی واحد و هم شیری که زیر خود پکیج هست. مطمئن شوید تا انتها باز باشد. شاید خنده دار به نظر بیاد، ولی تجربه ثابت کرده درصد بالایی از تماس ها با همین کار ساده حل می شد. گاهی بچه ها یا حین تمیزکاری، این شیرها ناخواسته بسته می شوند.
پس قدم اول: چک کردن باز بودن تمام شیرهای گاز در مسیر پکیج.
اگر باز بود و گاز داشتید (مثلا اجاق گاز روشن می شد)، پس میریم سراغ مرحله بعدی. اگر نه، خب مشکل از گاز شهره و ربطی به پکیج شما ندارد.
مظنون اصلی همیشگی: الکترود یون یا همون سنسور تشخیص شعله
خب، میرسیم به مهم ترین بخش ماجرا. در بیشتر از ۶۰-۷۰ درصد موارد، وقتی پکیج بیتا جرقه میزنه ولی روشن نمیشه، مشکل از قطعه ای به اسم الکترود تشخیص شعله یا میله یون هست. کار این قطعه چیه؟
این یک میله فلزی باریک هست که کنار جرقه زن قرار گرفته. وقتی جرقه زده میشه و شعله کوچکی تشکیل میشه، این میله باید وجود شعله رو “حس” کنه و به برد دستگاه گزارش بده. اگه گزارش نده، برد فکر میکنه شعله ای تشکیل نشده و برای ایمنی، جریان گاز رو قطع میکنه. نتیجه؟ جرقه رو میبینید، صدای تق تق رو میشنوید، ولی شعله پایدار نمیمونه.
حالا چرا این اتفاق می افتد؟
معمولا سر این میله با گذشت زمان، با یک لایه سفید یا دوده کربنی پوشیده می شود. این لایه عایق هست و اجازه نمیده میله، شعله رو درست تشخیص بده.
راه حلش چیه؟ خیلی ساده.
باید این میله رو تمیز کنید. البته قبلش حتما حتما برق دستگاه رو قطع کنید. دوشاخه رو از پریز بکشید. این یک هشدار مسئوولیت پذیرانه هست. با برق و گاز اصلا شوخی نکنید.
قاب پکیج رو باز کنید. این میله کنار جرقه زن هست. معمولا با یک پیچ وصل شده. پیچ رو باز کنید و میله رو با احتیاط بیرون بیارید. با یک سمباده خیلی نرم (مثلا سمباده ۸۰۰ یا ۱۰۰۰) یا حتی یک تکه پارچه زبر، سر میله رو تمیز کنید تا براق بشه. همین.
فقط مراقب باشید به قسمت چینی یا سرامیکی سفید رنگ پایه اون آسیب نزنید.
بعدش دوباره سر جاش ببندید و تست کنید. به احتمال خیلی زیاد مشکل حل شده.

فشار آب پکیج رو چک کردید؟ ربطش چیه؟
شاید بگید جرقه زدن چه ربطی به فشار آب داره؟ حق با شماست. در حالت عادی ربط مستقیمی نداره. اما، پکیج بیتا برای روشن شدن در حالت زمستانه، نیاز به فشار آب کافی در مدار گرمایش (رادیاتورها) داره. این فشار باید بین ۱ تا ۱.۵ بار باشه.
همونطور که در تصویر زیر میبینید، یک گیج یا نمایشگر فشار روی پنل پکیج بیتا هست. اگر عقربه اون زیر ۱ باشه، دستگاه ارور میده و اصلا روشن نمیشه.

در مدل های بیتا، کمبود فشار آب با ارور چراغ قرمز ثابت مشخص میشه. اگر چراغ قرمز ثابت بود، باید فشار رو با باز کردن شیر پرکن (که معمولا زیر پکیج قرار داره و به رنگ آبی یا مشکی هست) بالا ببرید. شیر پرکن رو به آرامی باز کنید تا عقربه به ۱.۵ برسه، بعدش حتما ببندیدش. اگر این شیر رو نبندید، فشار بیش از حد بالا میره و از شیر اطمینان آب تخلیه میشه که خطرناکه.

وقتی پای برد الکترونیکی به ماجرا باز می شود
اگر تمام کارهای بالا رو انجام دادید, شیر گاز باز بود, میله یون تمیز بود, فشار آب تنظیم بود، ولی پکیج هنوز جرقه میزنه و روشن نمیشه، متاسفانه باید بگم احتمالا مشکل جدی تره. یکی از احتمالات، خرابی خود شیر برقی گاز (Gas Valve) هست. برد دستور باز شدن رو میده، ولی شیر عمل نمیکنه و گازی وارد محفظه احتراق نمیشه. تست این قطعه تخصصی هست و کار شما نیست.
و اینکه احتمال بدتر، خرابی خود برد الکترونیکی هست. برد قطعه ای هست که به تمام بخش ها دستور میده. اگر رله مربوط به شیر گاز روی برد خراب شده باشه، دیگه فرمانی برای باز شدن شیر گاز صادر نمیشه. در این حالت هم جرقه زن کار میکنه، ولی چون گازی نیست، شعله ای هم در کار نخواهد بود.
خب چه نتیجه ای میگیریم ؟ تعمیر یا تعویض برد، یک کار کاملا تخصصی هست و باید به تعمیرکار مجاز سپرده بشه. دستکاری برد بدون دانش کافی میتونه منجر به خرابی پیوستته و کامل دستگاه بشه.
ارورهای چراغ چشمک زن پکیج بیتا چی میگن؟
پکیج های بیتا (مدل های بدون نمایشگر دیجیتال) با استفاده از حالت های مختلف چراغ LED، خطاها رو اعلام می کنند. برای مشکل ما، یعنی جرقه زدن و روشن نشدن، چند تا کد خطا محتمل هست. دفترچه راهنمای دستگاه این موارد رو کامل توضیح داده. ولی به طور خلاصه :
| وضعیت چراغ | معنی احتمالی مشکل |
|---|---|
| قرمز ثابت | عدم تشکیل شعله (بعد از چند بار تلاش) یا کم بودن فشار آب مدار گرمایش |
| قرمز چشمک زن (۰.۵ ثانیه روشن – ۰.۵ ثانیه خاموش) | اشکال در پرشر سوئیچ هوا (مربوط به فن و دودکش) |
| سبز ثابت | دستگاه سالم و مشعل روشن است. |
| سبز چشمک زن (آهسته) | دستگاه در حالت آماده به کار (Standby) |
دقت کنید که این جدول فقط یک راهنمای کلی هست. مثلا اگر چراغ قرمز ثابت دارید، اول فشار آب رو چک کنید. اگر فشار اوکی بود، یعنی مشکل از عدم تشکیل شعله هست که به همون داستان میله یون و شیر گاز برمیگرده. گاهی اتفاقا همین ارورها ادم رو به اشتباه میندازن.
یک بررسی فنی تر: پرشر سوئیچ هوا و فن
این بخش کمی تخصصی تر هست ولی دونستنش بد نیست. در پکیج های فن دار مثل بیتا، قبل از اینکه جرقه زده بشه، اول فن دستگاه روشن میشه تا هوای لازم برای احتراق رو تامین کنه و دودهای قبلی رو خارج کنه. یک سنسور به اسم “پرشر سوئیچ هوا” کارکرد صحیح فن و باز بودن مسیر دودکش رو چک میکنه.
اگر فن خراب باشه و کار نکنه. یا دودکش کیپ شده باشه. یا خود این سنسور خراب باشه. چه اتفاقی می افته؟ برد اجازه جرقه زدن و باز شدن شیر گاز رو نمیده. هرچند گاهی ممکنه برد قاطی کنه و با وجود خرابی پرشر، باز هم جرقه بزنه ولی چون پروسه کامل نیست روشن نمیشه.
گوشتون رو تیز کنید. قبل از صدای جرقه، باید صدای کار کردن فن رو بشنوید. اگر هیچ صدایی از فن نمیاد، مشکل یا از خود فن هست، یا پرشر سوئیچ هوا، یا برد.
- چک کردن مسیر دودکش که چیزی داخلش نباشه.
- چک کردن شلنگ های باریک سیلیکونی که به پرشر وصل هستند (ممکنه سوراخ یا گرفته باشن).
- تست خود پرشر (این کار نیاز به ابزار و تخصص داره).
البته این احتمالاتی که میگم تقریبی هست و خیلی دقیق نیست. .بستگی به مدلها و شرایط داره.
چگونه پکیج بیتا را ریست کنیم؟
گاهی وقت ها برد دستگاه به خاطر نوسان برق یا خطاهای لحظه ای هنگ میکنه. در این مواقع یک ریست ساده میتونه مشکل رو حل کنه. برای ریست کردن پکیج بیتا، فقط کافیه ولوم یا دسته انتخاب وضعیت (همون که باهاش حالت تابستانه و زمستانه رو انتخاب می کنید) رو برای چند ثانیه روی حالت وسط یا “قطع موقت / راه اندازی مجدد” (علامت R یا یک دایره با خط) قرار بدید و بعد دوباره به حالت قبل برگردونید. این کار دستگاه رو ریستارت میکنه. اگر مشکل لحظه ای بوده باشه، با این کار حل میشه. این ساده ترین کاریه که میتونید انجام بدید. حتما امتحانش کنید.

در این تصویر بالا نمای کلی قطعات داخلی پکیج بیتا رو میبینید. شناخت این قطعات به شما کمک میکنه وقتی تلفنی با یک متخصص صحبت میکنید، بهتر بتونید مشکل رو توضیح بدید. مگر اینکه خودتون فنی باشید که خب داستان فرق میکنه. ولی در کل آشنایی باهاشون ضرر نداره.
