مشکلات فلوسوئیچ و فلومتر پکیج
فلوسوئیچ و فلومتر دو قطعه مهم در پکیج هستند که وظیفه اصلی آنها تشخیص باز شدن شیر آب گرم مصرفی و اعلام آن به برد الکترونیکی است. به زبان ساده، این قطعات به پکیج میگویند که شما به آب گرم نیاز دارید. خرابی آنها باعث میشود پکیج یا اصلا روشن نشود یا در حین کار خاموش شده و آب سرد شود.
در این مقاله من قصد دارم تفاوت این دو قطعه، نحوه کارکرد و شایعترین دلایل خرابی آنها را برای شما به طور کامل توضیح دهم.
فلوسوئیچ چیست و چطور کار می کند؟
فلوسوئیچ یک کلید ساده مکانیکی-مغناطیسی هست. داخل آن یک شناور آهنربایی وجود دارد. وقتی شما شیر آب گرم را باز میکنید، فشار آب این شناور را به سمت بالا حرکت میدهد. با بالا رفتن شناور، میدان مغناطیسی آن یک کلید الکتریکی کوچک (رید رله) را در قسمت بیرونی فلوسوئیچ فعال میکند و یک مدار بسته میشود. برد پکیج با دریافت این سیگنال، متوجه باز شدن آب شده و بلافاصله فرمان روشن شدن شعله را صادر میکند.
پس کار فلوسوئیچ خیلی ساده است: یا وصل است یا قطع. مثل کلید برق. به پکیج فقط میگوید آب باز شد یا بسته شد.
فلومتر چیست و چه تفاوتی با فلوسوئیچ دارد؟
فلومتر نسخه پیشرفتهتر و دقیقتر فلوسوئیچ هست و در پکیجهای جدیدتر و دیجیتال استفاده میشود. فلومتر نه تنها باز شدن آب را تشخیص میدهد، بلکه مقدار دبی یا حجم آب عبوری را هم اندازهگیری میکند.
داخل فلومتر یک توربین کوچک (پروانه) به همراه یک سنسور اثر هال وجود دارد. با عبور جریان آب، این توربین شروع به چرخیدن میکند. هرچقدر فشار آب بیشتر باشد، توربین سریعتر میچرخد. سنسور، سرعت چرخش این توربین را به پالسهای الکتریکی تبدیل کرده و به برد میفرستد. برد با تحلیل این پالسها، دقیقاً میفهمد که شما چقدر آب باز کردهاید.
این اطلاعات دقیق به برد کمک میکند تا ارتفاع شعله را به صورت هوشمند و متناسب با حجم آب تنظیم کند (به این عمل مدولاسیون میگویند). در نتیجه، دمای آب خروجی بسیار پایدارتر و دقیقتر خواهد بود.
شایع ترین علائم خرابی فلوسوئیچ و فلومتر
خرابی این دو قطعه علائم تقریبا مشابهی دارد:
- روشن نشدن پکیج در حالت آب گرم: شما شیر آب گرم را باز میکنید، اما هیچ اتفاقی نمیافتد. پکیج روشن نمیشود چون سیگنالی از سمت فلوسوئیچ یا فلومتر به برد نمیرسد. (البته این مشکل میتواند دلایل دیگری هم داشته باشد).
- خاموش شدن پکیج حین کار: این یکی از مشکلات رایج هست. آب برای چند ثانیه گرم میشود و ناگهان پکیج خاموش شده و آب سرد میشود. این یعنی اتصال فلوسوئیچ برای لحظهای قطع و وصل میشود.
- نوسان دمای آب: گاهی اوقات، وقتی آب گرم حمام را با کمی آب سرد مخلوط میکنید تا ولرم شود، پکیج کلا خاموش میشود. این مشکل معمولا به خاطر ضعیف شدن آهنربای فلوسوئیچ یا گیر کردن توربین فلومتر است. چون با کم شدن دبی آب گرم، دیگر توانایی تشخیص جریان را ندارند. این یکی از دلایل پنهان سرد و گرم شدن آب پکیج است.
- کار کردن پکیج در حالت شوفاژ، حتی در تابستان: اگر فلوسوئیچ خراب شود و در حالت وصل گیر کند، برد فکر میکند شما دائم در حال استفاده از آب گرم هستید و ممکن است مدار شوفاژ را هم فعال کند.
دلایل خرابی این قطعات
چرا این قطعات خراب میشوند؟ اصلیترین دلیل، رسوبات و آشغالهای ریز موجود در آب شهری هست.
در فلوسوئیچ، این رسوبات میتوانند مانع از حرکت روان شناور مغناطیسی شوند. یعنی شناور در جای خود گیر میکند و یا بالا نمیرود یا پایین نمیآید.
در فلومتر، اوضاع بدتر هم هست. چون توربین آن بسیار حساس است، حتی یک ذره شن یا تکهای از رسوب میتواند بین پرههای آن گیر کرده و از چرخش آن جلوگیری کند.
دقت کنید که قبل از ورودی آب سرد به پکیج، یک فیلتر یا صافی کوچک وجود دارد. تمیز نگه داشتن این صافی، نقش مهمی در افزایش عمر فلومتر و فلوسوئیچ دارد.
(یه نکته روهم اینجا بگم؛ گاهی مشکل از خود قطعه نیست، بلکه از سوکت و سیمهای ارتباطی آن با برد هست که شل شده یا سولفاته کرده.)
برای تست فلوسوئیچ، تکنسین میتواند با یک آهنربا از بیرون به آن نزدیک شود. اگر با نزدیک کردن آهنربا پکیج روشن شد، یعنی رله سالم است و مشکل از شناور داخلی است. تست فلومتر کمی پیچیدهتر است و نیاز به بررسی ولتاژ خروجی آن با مولتیمتر دارد.
در نهایت، فلوسوئیچ و فلومتر قطعات مصرفی هستند و خرابی آنها بعد از چند سال کار، طبیعی هست. خوشبختانه تعویض آنها کار خیلی سختی نیست و هزینه زیادی هم ندارد. اما تشخیص درست مشکل و اینکه آیا واقعاً عیب از این قطعه هست یا نه، نیاز به تجربه یک تکنسین دارد.